Nowe dowództwo w strukturach sił zbrojnych zostało włączone w łańcuch Systemu Kierowania i Dowodzenia Siłami Zbrojnymi RP. Jakie miejsce zajęło w tym systemie i co to oznacza dla przyszłości wojskowej ochrony zdrowia?
Droga do utworzenia
Powstanie nowej formacji – Wojsk Medycznych – oraz Legionu Medycznego było zapowiadane przez Ministerstwo Obrony Narodowej od dłuższego czasu. Kluczowe decyzje zapadły w drugiej połowie 2025 roku.
| Data | Decyzja |
|---|---|
| 7 października 2025 r. | Powołanie Pełnomocnika MON ds. utworzenia Dowództwa Wojsk Medycznych |
| 7 października 2025 r. | Powołanie Zespołu ds. wypracowania rozwiązań dla Legionu Medycznego |
| 7 października 2025 r. | Powołanie Zespołu ds. przygotowania dokumentów organizacyjnych Dowództwa Wojsk Medycznych |
| 24 listopada 2025 r. | Powołanie Zespołu ds. utworzenia Małopolskiego Wojskowego Instytutu Medycznego w Krakowie |
Kraków – nowa wojskowo-medyczna stolica Polski
Na miejsce formowania nowego dowództwa wybrany został Kraków. Miasto ma szansę stać się niedługo nowym centrum wojskowej medycyny w Polsce, czego potwierdzeniem jest plan utworzenia Małopolskiego Wojskowego Instytutu Medycznego – Państwowego Instytutu Badawczego.
Miejsce w systemie dowodzenia
Od 24 marca 2026 r. Dowództwo Wojsk Medycznych podlega ministrowi obrony narodowej – za pośrednictwem dyrektora Departamentu Wojskowej Służby Zdrowia MON.
Docelowo dowództwo ma liczyć ponad 100 osób, a jego formowanie potrwa wiele miesięcy. Obecne umiejscowienie w strukturze ma charakter tymczasowy i wynika z fazy organizacyjnej oraz faktu, że dowództwo nie ma jeszcze w podporządkowaniu żadnych jednostek.
Kontekst: krytykowany model dowodzenia
Autor zwraca uwagę, że obecny model Systemu Kierowania i Dowodzenia Siłami Zbrojnymi RP jest powszechnie krytykowany – zarówno przez wojskowych, jak i polityków. Mimo licznych deklaracji, na razie nie wiadomo, kiedy zostanie on zmieniony.
Wojskowa służba zdrowia – obecna struktura
Na czas pokoju wojskową służbę zdrowia można podzielić na dwie części: polową i stacjonarną.
Polowa służba zdrowia
Podlega Dowództwu Generalnemu Rodzajów Sił Zbrojnych (poprzez Zarząd Wojskowej Służby Zdrowia).
| Jednostka | Lokalizacja |
|---|---|
| Wojskowy Szpital Polowy | Bydgoszcz |
| Wojskowy Szpital Polowy | Wrocław |
| Wojskowy Szpital Polowy | Lublin |
| Centrum Reagowania Epidemiologicznego SZ RP | Warszawa |
| Wojskowe Centrum Kształcenia Medycznego | Łódź |
| Powietrzna Jednostka Ewakuacji Medycznej | Nowy Glinnik |
Ponadto w strukturach jednostek wojskowych funkcjonują grupy zabezpieczenia medycznego oraz zespoły ewakuacji medycznej.
Stacjonarna służba zdrowia
Podlega sekretarzowi stanu w MON za pośrednictwem Dyrektora Departamentu Wojskowej Służby Zdrowia MON.
Instytuty badawcze:
-
Wojskowy Instytut Medyczny – PIB (Warszawa)
-
Wojskowy Instytut Higieny i Epidemiologii (Warszawa)
-
Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej (Warszawa)
Szpitale kliniczne i wojskowe:
-
-
Wojskowy Szpital Kliniczny (Lublin)
-
-
-
Wojskowy Szpital Kliniczny (Wrocław)
-
-
-
Wojskowy Szpital Kliniczny (Kraków)
-
-
-
Szpital Wojskowy (Dęblin)
-
-
-
Szpital Marynarki Wojennej (Gdańsk)
-
-
-
Wojskowy Szpital Kliniczny (Bydgoszcz)
-
-
-
Kresowy Szpital Wojskowy (Żary)
-
-
-
Szpital Wojskowy (Wałcz)
-
-
-
Szpital Wojskowy (Szczecin)
-
-
-
Szpital Wojskowy (Hel)
-
-
-
Szpital Wojskowy (Opole)
-
-
-
Szpital Wojskowy (Ełk)
-
Szpitale uzdrowiskowo-rehabilitacyjne:
-
Krynica-Zdrój, Busko-Zdrój, Ciechocinek, Lądek-Zdrój
Wojskowe Specjalistyczne Przychodnie Lekarskie – 23 placówki w całym kraju, m.in. w Białymstoku, Gdyni, Łodzi, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie, Toruniu i Warszawie.
Jednostki centralne:
-
Centralna Wojskowa Przychodnia Lekarska „CePeLek” (Warszawa)
-
Wojskowa Specjalistyczna Przychodnia Lekarska „SpecLek” (Warszawa)
-
Wojskowe Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa (Warszawa) z terenowymi stacjami
-
Wojskowe Ośrodki Medycyny Prewencyjnej (Kraków, Bydgoszcz, Gdynia, Nowy Dwór Mazowiecki, Wrocław)
-
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (Warszawa) z komisjami terenowymi
Dodatkowo w podległości Inspektora Wsparcia Sił Zbrojnych RP znajduje się Wojskowy Ośrodek Farmacji i Techniki Medycznej w Celestynowie.
Plany rozwoju
Obecnie planuje się:
-
sformowanie dwóch kolejnych wojskowych szpitali polowych,
-
utworzenie 16 rejonów zabezpieczenia medycznego wojsk jako odrębnych jednostek organizacyjnych (obecnie jest ich 8, zlokalizowanych przy stacjonarnych szpitalach wojskowych) – w nowej organizacji będą one niezależne od szpitali, po jednym w każdym województwie.
Co dalej z Dowództwem Wojsk Medycznych?
Na razie nie podano dokładnej listy jednostek, które zostaną podporządkowane nowemu dowództwu. Prawdopodobnie na czas pokoju będą to elementy polowej służby zdrowia, a na czas wojny dołączą do nich:
-
elementy stacjonarnej służby zdrowia (przekształcane w jednostki wojskowe),
-
jednostki nowo formowane.
Autor podkreśla, że kluczowe jest docelowe umiejscowienie Dowództwa Wojsk Medycznych w Systemie Kierowania i Dowodzenia – zarówno na czas pokoju, jak i na czas wojny. Najważniejsze zaś, aby cały system zmienić jak najszybciej na w pełni funkcjonalny.
Współpraca cywilno-wojskowa
Należy podkreślić, że w czasie wojny główny ciężar opieki zdrowotnej, w tym leczenia rannych żołnierzy, spadnie na cywilną służbę zdrowia. Stąd tak ważna jest ścisła współpraca struktur cywilnych i wojskowych, co powinno zostać uwzględnione w procesie tworzenia Wojsk Medycznych oraz szerszej transformacji systemu zabezpieczenia medycznego państwa.
Źródło: Ministerstwo Obrony Narodowej /Wojsko Polskie